Tyskie Seminarium Majowe wraca po latach przerwy
Po kilkunastu latach przerwy do Tychów wraca jedno z najważniejszych wydarzeń intelektualnych w historii miasta. 19 maja w Mediatece odbędzie się I Tyskie Seminarium Majowe – edycja nowa, nosząca imię prof. Marka S. Szczepańskiego. Wydarzenie, które przez blisko dwie dekady kształtowało myślenie o przyszłości Tychów, powraca w wyjątkowym momencie – w roku obchodów 75-lecia nadania miastu praw miejskich.
Spis treści
Czym są Tyskie Seminaria Majowe i dlaczego wracają?
Tyskie Seminaria Majowe to inicjatywa zapoczątkowana w 1992 roku przez prof. Marka S. Szczepańskiego – wybitnego socjologa, honorowego obywatela Tychów i patrona tegorocznej edycji. Przez blisko dwie dekady seminaria stanowiły unikalną przestrzeń debaty o tożsamości miasta, jego problemach i kierunkach rozwoju. Ostatnia, XVIII edycja odbyła się w 2009 roku i poświęcona była zagadnieniom przestrzeni publicznych oraz centrum miasta.
Od pierwszych edycji seminaria wyróżniały się otwartą formułą i żywą atmosferą dyskusji. Spotykały się tu różnorodne środowiska – naukowcy, samorządowcy, eksperci i mieszkańcy – tworząc forum wymiany myśli o mieście w okresie dynamicznych przemian lat 90. Był to czas redefinicji lokalnej tożsamości i poszukiwania odpowiedzi na pytanie, jakim miastem są Tychy – jedni mówili o mieście młodych, inni o mieście socjalistycznym czy „sypialni regionu”.
W kolejnych latach seminaria ewoluowały, koncentrując się na kluczowych obszarach rozwoju – rynku pracy, edukacji, kulturze i przedsiębiorczości. To właśnie podczas tych debat formułowano idee, które z czasem znalazły odzwierciedlenie w rzeczywistości, m.in. utworzenie w Tychach Podstrefy Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, powstanie Muzeum Miejskiego czy rozwój szkolnictwa wyższego.
75-lecie praw miejskich i patron prof. Marek S. Szczepański
Tegoroczna edycja ma wymiar szczególny. Zbiega się z obchodami 75-lecia nadania Tychom praw miejskich oraz symbolicznie upamiętnia 70. rocznicę urodzin prof. Marka S. Szczepańskiego, który został patronem wznowionego wydarzenia. Decyzja o powrocie do formuły seminariów wynika z potrzeby pogłębionej, otwartej i wielowątkowej rozmowy o przyszłości miasta – rozmowy, która już wcześniej przynosiła konkretne i trwałe efekty dla tyszan.
Program Tyskiego Seminarium Majowego – 19 maja 2025
Seminarium odbędzie się w Mediatece w Tychach i podzielone jest na trzy główne części: wykłady, panel dyskusyjny oraz uroczystą sesję Rady Miasta. Program koncentruje się wokół trzech kluczowych obszarów: społeczności, przestrzeni i gospodarki.
Otwarcie seminarium
- 10.00 – 10.10 – Otwarcie: Maciej Gramatyka, Prezydent Miasta Tychy
- 10.10 – 10.20 – Przedstawienie sylwetki prof. Marka S. Szczepańskiego i idei Tyskich Seminariów Majowych – dr hab. Grzegorz Gawron, prof. US
Część I – Wykłady: Od miasta projektowanego do miasta doświadczanego
- 10.20 – 10.40 – „Tyska społeczność – od ludzi bez ojczyzny prywatnej do dumnych Tyszan” – dr hab. Grzegorz Gawron, prof. US
- 10.40 – 11.00 – „Tyska przestrzeń – od miasta socjalistycznego do dobrego miejsca” – dr hab. Krzysztof Bierwiaczonek, prof. US
- 11.00 – 11.20 – „Tyska gospodarka – od browaru książęcego do hubu zielonej gospodarki” – dr hab. Rafał Żelazny, prof. UE
Uczestnicy wykładów przyjrzą się przemianom lokalnej wspólnoty – od miasta tworzonego przez napływowych mieszkańców po współczesną, świadomą swojej tożsamości społeczność. Ważnym wątkiem będzie rozwój urbanistyczny – od koncepcji projektowych po jakość codziennego życia w przestrzeni miejskiej. Trzecim filarem dyskusji stanie się gospodarka Tychów, analizowana zarówno przez pryzmat historycznych fundamentów, jak i aktualnych wyzwań oraz kierunków rozwoju.
Część II – Panel dyskusyjny: Między ciągłością a zmianą
W godzinach 11.20 – 12.30 odbędzie się debata o przyszłości Tychów z udziałem Prezydenta Miasta Tychy Macieja Gramatyki. Panel moderować będą dr hab. Krzysztof Bierwiaczonek, prof. US oraz dr hab. Grzegorz Gawron, prof. US.
Wśród panelistów znajdą się:
- dr hab. Agata Twardoch, prof. PS
- dr Agata Zygmunt-Ziemianek
- dr hab. Artur Fabis, prof. AWSB
- dr hab. Rafał Żelazny, prof. UE
Uroczysta Sesja Rady Miasta Tychy
Po przerwie kawowej (12.30 – 13.00) wydarzenie zwieńczy Uroczysta Sesja Rady Miasta Tychy w godzinach 13.00 – 14.00, na którą zaprasza Przewodniczący Rady Miasta Tychy Wojciech Czarnota. W programie sesji przewidziano nadanie tytułu Honorowego Obywatela Miasta Tychy oraz wykład dr Marii Lipok-Bierwiaczonek „Tychy. Historia niezwyczajna”.
Dlaczego warto wziąć udział w Tyskim Seminarium Majowym?
Powrót Tyskich Seminariów Majowych to nie tylko kontynuacja ważnej tradycji intelektualnej Górnego Śląska, ale przede wszystkim zaproszenie do wspólnego namysłu nad przyszłością Tychów. Dla mieszkańców to rzadka okazja, by w jednym miejscu usłyszeć głosy naukowców, ekspertów i samorządowców, a jednocześnie samemu włączyć się w dyskusję o kierunkach rozwoju miasta. W kontekście 75-lecia praw miejskich seminarium nabiera szczególnej wagi – pozwala spojrzeć na Tychy z perspektywy minionych dekad i zastanowić się, dokąd zmierzają w przyszłości.
Wydarzenie odbędzie się 19 maja w Mediatece w Tychach. Początek o godzinie 10.00. Wstęp wolny.
fot. Muzeum Miejskie w Tychach