Kamienice dla seniorów z nagrodą Prezydenta RP

Katowickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego otrzymało prestiżową nagrodę Lider Dostępności za rewitalizację trzech historycznych kamienic przy ulicy Mariackiej 30, 32 i 34. Wyróżnienie w kategorii obiekt mieszkalny/hotelowy zostało wręczone 15 września 2026 roku w Pałacu Prezydenckim w Warszawie. Nagroda, przyznawana przez fundację Integracja, docenia wyjątkowe podejście do adaptacji zabytkowych budynków z myślą o osobach starszych i niepełnosprawnych.

Nowoczesność w służbie dostępności

W zrewitalizowanych kamienicach powstało 41 lokali mieszkalnych, z czego aż 20 przeznaczono specjalnie dla osób w wieku senioralnym, w tym z niepełnosprawnościami ruchowymi. Kompleksowe rozwiązania architektoniczne sprawiają, że budynki są w pełni dostosowane do potrzeb mieszkańców ze szczególnymi wymaganiami.

Inteligentne rozwiązania dla seniorów

Mieszkania dedykowane seniorom wyposażono w system tzw. przycisków życia, zlokalizowanych strategicznie w sypialni, łazience oraz kuchni lub salonie. Dodatkowo zamontowano czujniki dymu, zapewniające dodatkowe bezpieczeństwo. Wszystkie pomieszczenia połączono bez progów, a szerokość drzwi umożliwia swobodne poruszanie się osób na wózkach inwalidzkich.

Łazienki zaprojektowano z myślą o maksymalnej funkcjonalności – bezprogowe prysznice oraz specjalna armatura z możliwością zamontowania poręczy to standard w każdym lokalu senioralskim. Na korytarzach umieszczono duże, kontrastowe piktogramy informacyjne, ułatwiające orientację w przestrzeni.

Przestrzeń integracji międzypokoleniowej

– Dobre projektowanie miasta zaczyna się od myślenia o każdym jego mieszkańcu. Rewitalizacja trzech kamienic przy ul. Mariackiej 30, 32 i 34, które dziś tworzą zespół mieszkaniowy Katowickiego TBS-u, zdobyła pierwszą nagrodę w konkursie Lider Dostępności w kategorii „Obiekt mieszkalny/hotelowy”. To miejsce dobrze pokazuje kierunek, w którym chcemy rozwijać Katowice – z szacunkiem do istniejącej tkanki miasta, ale przede wszystkim z myślą o ludziach i ich różnych potrzebach – mówi prezydent Katowic Marcin Krupa.

Mieszkańcom udostępniono ogólnodostępną świetlicę, która stanowi miejsce spotkań i integracji różnych pokoleń. Odpowiednie rozmieszczenie lokali w budynku sprzyja naturalnym kontaktom między mieszkańcami w różnym wieku.

Szacunek dla historii w nowoczesnym wydaniu

W 2019 roku Katowickie Towarzystwo Budownictwa Społecznego wraz z miejscowym oddziałem SARP ogłosiły konkurs na przebudowę zaniedbanych kamienic. Zwycięski projekt autorstwa OVO Grąbczewscy Architekci & Tomasz Kurtek Landscape Design wyróżniał się nowatorskim podejściem – zakładał przebudowę bez naruszania istniejącej tkanki budowli, zachowując jak najwięcej oryginalnych elementów.

– W mieszkaniach przeznaczonych dla seniorów zamontowane zostały tzw. przyciski życia zlokalizowane w sypialni, łazience i kuchni lub salonie a także czujniki dymu. Pomiędzy pomieszczeniami nie ma progów, a drzwi pozwalają na swobodne poruszanie się osób na wózkach – mówi Bronisława Kieczka, prezes KTBS.

Komfort i efektywność energetyczna

Rewitalizacja objęła nie tylko kwestie dostępności, ale też nowoczesne standardy energetyczne. Docieplenie od środka ścian zewnętrznych zapewnia odpowiednią izolację termiczną, a potrójne szyby w oknach od strony ulicy Mariackiej gwarantują wyciszenie akustyczne. W budynkach zainstalowano ogrzewanie podłogowe, ogniwa fotowoltaiczne oraz pompy ciepła wspomagające kotłownię gazową.

Wszystkim elewacjom zewnętrznym przywrócono utracone detale architektoniczne. W klatkach schodowych odsłonięto oryginalną cegłę, a w podłogach ułożono mozaiki. Mieszkańcom zapewniono atrakcyjną przestrzeń wypoczynku w postaci zacisznego podwórza z dwupoziomowym ogrodem.

Wielokrotnie wyróżniona inwestycja

– Rewitalizacja przy Mariackiej pokazuje, że można tchnąć nowe życie w istniejącą zabudowę, zachować jej charakter i jednocześnie stworzyć nowoczesne, dostępne miejsce do życia. To efekt dobrej współpracy Katowickiego TBS z architektami OVO Grąbczewscy Architekci & Tomasz Kurtek Landscape Design, którym gratuluję świetnej realizacji. Dziękuję wszystkim, którzy się do niej przyczynili – dodaje prezydent Krupa.

Nagroda Lider Dostępności to już drugie wyróżnienie dla tej inwestycji. Kilka dni wcześniej KTBS otrzymało pierwszą nagrodę w konkursie Modernizacja Roku, organizowanym przez Stowarzyszenie Ochrony Narodowego Dziedzictwa Materialnego.

O konkursie Lider Dostępności

„Lider Dostępności” to ogólnopolski konkurs promujący projektowanie uniwersalne i dostępność przestrzeni dla wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami. Jest wspólną inicjatywą Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji oraz Towarzystwa Urbanistów Polskich, organizowaną od 2016 roku pod Honorowym Patronatem Prezydenta RP.

Konkurs docenia inwestorów, architektów, urbanistów, samorządy oraz instytucje konsekwentnie wdrażające standardy dostępności. Nagrody przyznawane są w dziewięciu kategoriach: przestrzeń publiczna, mały obiekt użyteczności publicznej, duży obiekt użyteczności publicznej, obiekt biurowy/handlowy, obiekt mieszkalny/hotelowy, obiekt zabytkowy, koordynator ds. dostępności, architekt/urbanista oraz Grand Prix.

Projektowanie uniwersalne to podejście architektoniczne zakładające tworzenie przestrzeni użytecznych dla wszystkich ludzi, bez względu na wiek, wzrost, sprawność fizyczną czy umiejętności. W praktyce oznacza to eliminację barier architektonicznych, stosowanie kontrastowych kolorów dla osób słabowidzących, odpowiednią szerokość ciągów komunikacyjnych czy instalację wind i platform. Tego typu rozwiązania nie tylko pomagają osobom z niepełnosprawnościami, ale również ułatwiają życie rodzicom z wózkami dziecięcymi, osobom starszym czy tymczasowo niesprawnym. Inwestycja przy ulicy Mariackiej stanowi wzorcowy przykład połączenia ochrony dziedzictwa kulturowego z nowoczesnymi standardami dostępności, dowodząc, że rewitalizacja zabytkowych kamienic może iść w parze z pełną funkcjonalnością dla wszystkich grup mieszkańców.